Canva’da Sunum Yaptırma: Sunumlarda Tipografi ve Okunaklık

Tipografi, harflerin “güzel görünmesi” meselesi değildir; anlamın hissedilir hızla kurulması, okuma yorgunluğunun azaltılması ve karar cümlesinin izleyiciye en az bilişsel sürtünmeyle ulaştırılmasıdır. Sunum ise, tipografinin en kırılgan sahnelerinden biridir: uzak mesafe, farklı ekran/parlaklık koşulları, sınırlı zaman, çoklu veri türleri (metin–grafik–tablo–şema) ve konuşmacının ritmi aynı anda oyuna girer. Yanlış font seçimi, yetersiz kontrast, kalabalık metin blokları, tutarsız hiyerarşi ve “gösterişli” fakat okunaksız başlıklar; mesajı estetik sisin arkasına saklar. Doğru tipografi ise görünmezdir: Göz harfleri takip ettiğini fark etmez, zihin savı duyar, veri kanıta dönüşür, eylem belirir.

1) Tipografinin Amacı: “Okumayı Unutturmak”

İyi tipografi, izleyiciye “okuduğunu” hissettirmez; mesaj kendiliğinden kurulur. Amaç estetik gösteri değil, bilişsel ekonomidir. Temel sorular:

Kime konuşuyorum? (yönetim, ürün/veri, satış, eğitim)
Ne yaptırmak istiyorum? (onay, deneme, kayıt, öğrenme)
Hangi ortamda izlenecek? (projeksiyon, LED, çevrim içi, PDF/MP4)
Bu yanıtlar, font ailesinden satır aralığına, kontrasttan veri etiketlerine kadar tüm kararları belirler.

2) Hiyerarşi Mimarisi: H1/H2/Body/Caption Ölçeği

Sunumda hiyerarşi, gözün rotasını çizer. Dört basamak çoğu senaryo için yeterlidir:

H1 / Tez (36–44 pt, Bold, cümle biçimi): Tek Cümle Sonuç (TCS) — slaytın iddiası.
H2 / Alt başlık (24–28 pt, Semibold): Bölüm geçişleri, mini başlıklar.
Body / Gövde (16–18 pt, Regular): 2–3 cümlelik yorum: Ne oldu? Neden? Ne yapmalı?
Caption / Etiket (12–14 pt, Tabular rakam): Grafik/tabloda sayı etiketleri, kısa dipnot.
Canva pratiği: Stiller bölümünde bu dört kademe için font, punto, ağırlık ve aralıkları kilitleyin; bir kere kurulan sistem, tüm slaytlarda tek dilli görünür.

3) Font Seçimi: “Metin” için Yazı, “Manşet” için Karakter

Gövde fontu: Ekranda okunurluğu yüksek insanist sans veya sade serif (özellikle PDF/e-posta). Uzak okuma için açık formlar, geniş x-height avantajdır.
Başlık fontu: Gövdeyle uyumlu, bir-iki ağırlık farkıyla ayrışan ailedir; bağıra çağıra “display” karakter gerekmez.
Rakamsal ihtiyaç: Tabular lining (eş genişlikli rakam) ve yer yer oldstyle desteği olan aileler tablo/grafiklerde mucize yaratır.
Lisans ve yükleme: Kurumsal fontlar için kullanım lisanslarını kontrol edin; Canva’ya yüklemeden önce dosya yapısını (Regular/Bold/Italic) temizleyin.
Kural: Tek başlık ailesi + tek gövde ailesi çoğu projede yeter; üçüncü bir aile nadiren gerekir.

4) Ölçek ve Oran: Modüler Ölçekle Tutarlılık

Rastgele punto, rastgele his üretir. Modüler ölçek (ör. 1.250/1.333) ile H1→H2→Body→Caption arasında matematiksel bir oran kurun.

Örnek: Body 16 pt → H2 ≈ 16×1.333 ≈ 21–22 pt → H1 ≈ 29–30 pt (sunumda genelde bir kademe daha büyütülür).
Canva pratiği: H1/H2/Body/Caption stillerini bu oranla kaydedin; büyüklük “göz kararı” değil sistem olsun.

5) Satır Uzunluğu (Line Length): 45–75 Karakter

Çok uzun satır, gözü hataya zorlar; çok kısa satır, ritmi parçalayıp hız keser.

Hedef: Gövdede 45–75 karakter/satır; başlıkta 1–2 satır.
Uygulama: Metin kutularını kolon gibi kullanın; geniş ekranda bile bir satırı akıtmamaya çalışın.
Sonuç: Düzgün satır uzunluğu, “duvar metin” yerine konuşan paragraflar üretir.

6) Satır Aralığı (Leading): 1.4–1.5 İyidir

Çok sıkı leading harfleri üst üste bindirir; çok ferah leading bütünlüğü bozar.

Gövdede: 1.4–1.5
Başlıkta: 1.1–1.2 (manşet etkisi için)
Listelerde: Madde arası 6–8 px ek boşluk iyi çalışır.
Canva pratiği: Stil içinde satır aralığını kilitleyin; tekrarlanan düzen “okuma nefesi”ni sabitler.

7) Harf Aralığı (Tracking) ve Vurgu

Gövde: 0 veya +1–2 (fonta göre).
Tümü büyük (ALL CAPS): Kaçının; zorunluysa +2–4 tracking ve kısa kullanım.
Vurgu: Bold metin vurgudur; italik telaffuz ve yabancı terimlerde sınırlı. Renkle vurgu yalnız başına yetmez; AA kontrast şart.
İlke: Vurguyu az, anlamlı ve tutarlı kullanın.

8) Renk ve Kontrast: Okunurluğun Eşiği

AA kontrast: Başlık/Body–zemin eşleşmeleri test edilmeli.
Koyu zemin: Metin beyaz yerine hafif kırık beyaz (parlama azaltır).
Açık zemin: Saf siyah yerine koyu gri uzun okumada konfor sağlar.
Overlay: Foto üstü metinde 0.2–0.4 opak koyu şerit; metin kalın.
Hedef: Kontrast “gösteri” değil, güven üretir.

9) Dil ve Başlık Yazımı: Tek Cümle Sonuç (TCS)

Başlık “konu etiketi” değil tezdir.
Formül: [Metrik] + [Zaman/Bağlam] + [Yön/Büyüklük] + [Eylem]

“Q3’te dönüşüm %22 arttı — B bütçesi +%15.”
Biçim: Cümle biçimi (Sentence case) okuyuşu hızlandırır; Title Case veya ALL CAPS gerekmez.

10) Liste ve Madde Tipografisi: Hızlı Okunan Argüman

Madde sayısı: 3–5 aralığı.
Satır uzunluğu: Kısa cümle; fiil + sonuç.
Sembol: Nötr işaretler; marka ikonları gereksizse kullanmayın.
Aralık: Madde araları eşit; satır içi hizalama temiz.
Sonuç: Liste, “metin duvarı”nı parçalayıp hız verir.

11) Sayı Tipografisi: Tabular, Nokta ve Para Birimi

Veri, tipografinin titiz alanıdır.

Rakamsal hizalama: Tabular lining (eş genişlikli) rakamlarla sütunlar kaymaz.
Ondalık standardı: Aynı kolonda eşit basamak; gereksiz ondalık yok.
Kısaltmalar: 1.200.000 → 1,2M; para birimi simgesi sayıya yakın.
Negatifler: Eksi çizgisi net; diverging bar’da merkez gri.
Canva pratiği: Tablo ve grafik etiket stilini “tabular” desteği olan fontla tanımlayın.

12) Grafik Etiketleri: Legend Diyeti ve Doğrudan Etiket

Legend ping-pong okuma hızını öldürür.

Tür eşlemesi: Trend=çizgi, kıyas=yatay bar, sapma=diverging.
Doğrudan etiket: Seri/çubuk/nokta üzerinde 12–14 pt; tabular rakam.
Renk: Nötr tüm seri + tek vurgu kritik seri.
Sonuç: Göz ileri–geri yapmadan anlam kurar.

13) Tablo Tipografisi: Kolon ve Satır Mimarisi

Kolon sınırı: 5–6; fazlasını “Detay” slaydına böl.
Başlık satırı: Semibold; büyük/küçük karışmaz; birim kısaltmaları tutarlı.
Satır yüksekliği: 1.4–1.5; zebra yerine sütun aralığı ve mikro çizgiler.
Kritik satır: Renk yerine ikon/çerçeve; renk-dışı kod erişilebilirliği güçlendirir.
Yorum: Tablo dışında 1–2 cümlelik kutu.

14) CTA ve Buton Tipografisi: Fiil + Sonuç

Metin: “Dene”, “Demo iste”, “B bütçesi +%15” gibi fiil + sonuç.
Punto: Gövdeden 2–4 pt büyük; harf aralığı +1–2.
Renk: Buton/CTA rengi grafikteki vurguyla aynı; hover bir ton koyu.
Konum: Bakış rotasının son durağı; boşlukla çevrili.
İlke: CTA “görsel” değil eylemdir; tipografi bunu ilan eder.

15) Çok Dilli Sunumlar: Ayrı Sürüm = Okunurluk

Aynı slaytta iki dil okuma hızını bozar.

Çözüm: Ayrı sürümler; her dilde başlık ve gövde ölçüleri yeniden ayarlanır.
Font desteği: Çok dilli karakter seti (Türkçe/Latin/CE, bazen Arapça/Kiril).
Metin genişliği: Çeviriler uzarsa satır uzunluğunu korumak için kolon genişliğini ayarlayın.

16) Şema ve Diyagram Tipografisi: Etiket Ekonomisi

Etiketler: Kısa fiil + sonuç; 12–14 pt.
Oklar ve düğümler: Şekil içi metin 14–16 pt; karar elması/işlem kutusunda gereksiz tekrar yok.
Süreç sayısı: 3–5 çekirdek adım; fazlası dal slaytlarına.
Amaç: Diyagram “gösteri” değil yol tarifi olsun.

17) Grid, Baseline ve Dikey Ritim

12 sütun grid: Görsele 7–8 sütun, metne 4–5 sütun.
Dikey ritim: Başlık–gövde–etiket–CTA arasında eş aralıklar (24–32 px).
Baseline hissi: Metin kutularını aynı “hayali satır”a oturtun; sayfa atladıkça göz takılmaz.
Canva pratiği: Kılavuzlar ve “Grid’e hizala” açık; bileşen olarak kaydedin.

18) Renk Psikolojisi ile Tipografinin İttifakı

Nötr + tek vurgu: Metinler nötr; vurgu yalnız kritik sayı/CTA’da.
AA kontrast: Rengin çalışması için ön şart.
Başlıkta vurgu kelime: 1 kelimeyi vurgu rengiyle işaretleyebilirsiniz (abartmadan).
Hedef: Renk, tipografiye yön versin; metni boğmasın.

19) Animasyon ve Tipografi: Hareket Anlamı Adımlasın

Varsayılan aile: Fade/belirme (0.3–0.5 sn).
Veri slaytı sırası: Nötr iskelet → vurgulu seri → etiket → eylem.
Metin girişleri: Madde madde, kısa gecikme (0.2–0.3 sn).
Kaçının: Uçan yazılar, zıt animasyon aileleri. Animasyon, okuma ritmini kurar; şov olduğunda okunurluğu bozar.

20) Erişilebilirlik: Herkes İçin Okunurluk

Kontrast: AA; salon testini gerçek cihazda yapın.
Renk-dışı kod: Önem, yalnız renge emanet edilmez; ikon/desen/etiket.
Boyutlar: Body 16–18 pt; Caption 12–14 pt.
Disleksi duyarlılığı: Aşırı sıkı kerning’den kaçının; italik yerine bold veya renk-dışı vurguyu deneyin.
Dil işaretçileri: Kısaltmaları ilk geçtiği yerde açın.
Sonuç: Okunmayan yazı yoktur; okunamayan yazı vardır.

21) Ortam Varyantları: Salon, PDF/E-posta, MP4

Salon: Kontrast +1; font +1–2 pt; koyu/soğuk zemin güvenli.
PDF/E-posta: Açık zemin; uzun okuma için koyu gri metin; linkler belirgin.
MP4/Video: 10–20 sn klip; altyazı/overlay; tipografi büyük ve net.
Adlandırma: 2025Q4_Pitch_v05_Salon.pdf, …_Email.pdf, …_MP4.mp4 — sürüm karmaşası, okunurluğun gizli düşmanıdır.

22) Marka Seti: Tipografiyi Sözleşmeye Bağlamak

Aileler: Başlık ve gövde — isim, ağırlıklar (Regular/Bold/Italic).
Ölçek: H1/H2/Body/Caption puntoları ve satır aralıkları.
Rakam: Tabular/lining kullanımı; para biçimi; ondalık standardı.
Renkler: Nötr palet + tek vurgu; koyu/açık tema ikizleri.
Canva pratiği: Brand Kit’e ekleyin; ekipte “tipografi serbest” devri bitsin.

23) “Yaptırma” Brifi: Tipografiyi Ajansla Paylaşmak

Hedef/Kitle/Ortam (örn. “12 dk yönetim onayı, salon ve PDF”).
Font dosyaları ve lisanslar (Regular/Bold/Italic ayrı).
Hiyerarşi tablosu (H1/H2/Body/Caption ölçüleri).
Veri standardı (etiket boyutu, tabular rakam, doğrudan etiket).
CTA dili (fiil + sonuç), erişilebilirlik (AA kontrast).
Çıktılar (Salon/Email/MP4).
Fayda: Revizyon turları azalır; tipografi “zevk” değil standart olur.

24) Hatalar Kara Listesi: Okunurluğu Bozan 15 Davranış

Konu etiketi başlıklar (tez değil).
Aynı slaytta iki ana fikir (TSTF ihlali).
ALL CAPS başlıklar; aşırı tracking.
Font ailesi enflasyonu (2+ aile).
Satır uzunluğu 90+ karakter; satır aralığı 1.2 altı.
Düşük kontrast; açık gri metin.
Legend bağımlılığı; doğrudan etiket yok.
Tablo kolon enflasyonu; ondalık kaosu.
Tabular rakamsız sütun; hizalama kayması.
Foto üstü metin, overlay’siz.
Renkle tek başına vurgu; ikon/etiket yok.
Aşırı animasyon; farklı ailelerin karışması.
İki dilli metni aynı slayta yığma.
Lisansız font/logo kullanımı.
Ortam varyantsız dağıtım (Salon ≠ PDF).

25) Ölçüm: Okunurluğun Telemetrisi

5 saniye testi: “Başlık ne dedi? İlk baktığın neresi?”
Hatırlanma: 10 dk sonra tek cümle geri çağırım.
Okuma süresi: Slayt başına 35–60 sn hedef; üstüne çıkıyorsa metin ve etiketleri %10 azalt.
Dönüşüm: CTA tıklama/QR; başlık biçimi ve CTA metni A/B.
Gözlem: Hangi noktada fısıltı başlıyor? O slaytta puntoyu/kontrastı artırın, satır uzunluğunu kısaltın.

26) “%10 Azalt Turları”: Tipografik Diyet

Her iterasyonda üç tur:

Yapısal: TSTF ihlallerini ayır; gerekirse slayt sayısı artsın.
Dilsel: Başlıkları TCS’ye çevir; gövdeyi 2–3 cümleye indir; gereksiz sıfat–zarfı at.
Görsel: Renk enflasyonunu düşür; overlay ekle; tablo ve grafik etiketlerini standardize et.
Amaç: Metni küçültmek değil sürtünmeyi azaltmak.

27) Uygulamalı Mini Paket: 12 Slaytta Tipografik Akış

Kapak/Tez (H1 40–44 pt, hero tipografi) — tek cümle sonuç.
Problem (foto + overlay) — 1 cümle acı noktası (Body 18 pt).
Fırsat (rozet içinde tek metrik) — %22; Caption 14 pt tabular.
Çözüm Özeti (3 ikon–3 fiil) — H2 24–28 pt; kısa başlıklar.
Trend Kanıt (çizgi) — doğrudan etiket; tek vurgu; Caption 12–14 pt.
Kıyas (yatay bar) — “En iyi 5 + Diğer”; kritik satır vurgulu.
Vaka Kartı — foto sol; sağda H1 varyant + 3 cümle Body + tek metrik rozet.
ROI Tablosu — 4 kolon; tabular rakam; ondalık birliği; kısa yorum dışarıda.
Risk–Önlem — iki kart; kısa fiil + sonuç; renk-dışı kod.
Yol Haritası — milestone rozetleri; H2; eş aralık.
SSS/İtiraz (gizli dal) — 3 soru–3 mini kanıt; “← Geri”.
CTA + QR — buton fiil + sonuç; vurgu rengi; hover tonu; link testli.

28) Sahnede Konuşmacı Notları ve Diksiyon

Tipografik sadeleşme, sahnede akıcı diksiyon ile tamamlanır.

Not şablonu: Ne oldu? Neden? Ne yapmalı? (her biri 1 cümle)
Rakam telaffuzu: Yüzdeleri ve para birimlerini notta yazıldığı gibi değil söyleneceği gibi yazın.
Vuruş: Köprü cümlesi biter bitmez geçiş; veri etiketleri görüldüğünde susup gözün okumasına alan verin.

29) Önce–Sonra Vaka: Okunaksızdan Akıcıya

Önce: ALL CAPS başlık, 8 renkli pasta + uzun legend, 11 pt gövde, gri metin, tablo ondalık kaosu.
Sonra:

H1 cümle biçimi, 40–44 pt; H2/Body/Caption modüler ölçek.
Çizgi/yatay bar + doğrudan etiket; tek vurgu.
18 pt Body, 1.5 leading; 45–75 karakter satır.
Tabular rakam; 4 kolon; ondalık standardı.
CTA fiil + sonuç; buton rengi grafikteki vurguyla aynı.
Etkisi: 5 saniye testinde anlaşılma ↑; CTA tıklama/QR ↑; Q&A kısa ve odaklı.

Sonuç

Tipografi, sunumlarda okunurluk mühendisliğidir. Bu yazıda; H1/H2/Body/Caption ölçeğiyle hiyerarşi, satır uzunluğu ve aralığıyla ritim, nötr + tek vurgu ve AA kontrastla görsel güven, doğrudan etiket ve tabular rakamla veri hızlandırma, CTA diliyle eylem yakınlaştırma, çok dilli sürümler ve erişilebilirlikle kapsayıcılık, grid ve baseline ile mekânsal tutarlılık kurduk. “Yaptırma” süreçlerinde tipografiyi brif ve marka setine sabitlediğinizde, revizyonlar “zevk” tartışmasından çıkar; ölçülebilir okunurluk standardına bağlanır.

Sahneden önce ve sonra şu üç ritüeli uygulayın:

Hiyerarşiyi kilitle: H1/H2/Body/Caption; modüler ölçek; TCS başlık.
Sürtünmeyi azalt: Satır uzunluğu 45–75; leading 1.4–1.5; AA kontrast; doğrudan etiket; tabular rakam.
Standardı işlet: Marka Seti + brif; ortam varyantları; 5 saniye testi + %10 azalt turları.

Böyle çalıştığınızda tipografi, “güzel harfler” olmaktan çıkar; mesajınızı 3 saniyede görünür, 30 saniyede kanıtlı, son 3 saniyede eylemli kılar. Okunurluk, ikna mimarisinin sessiz omurgasıdır—sağlam olduğunda sunumunuz yalnız anlaşılır değil; hatırlanır ve yaptırır.

“Sizler için etkili sunumlar hazırlamanın ve sunma becerilerinizi geliştirmenin kolay ve pratik bir yolunu sunuyoruz. İş dünyasında, eğitim ortamlarında veya girişimcilik alanında başarılı sunumlar yapmanın önemini biliyoruz. Sunumlarınızın izleyicileri etkilemesi ve amacınıza ulaşması için ihtiyacınız olan her şeyi size sağlıyoruz. Geniş kütüphanemizdeki şablonlar ve rehberlerle, iş sunumlarınızı daha profesyonel hale getirebilir ve izleyicilerinizi etkileyebilirsiniz.”

“Eğitim sunumları için özel olarak tasarlanmış araçlarımız sayesinde, öğrencilerinizi daha etkili bir şekilde eğitebilirsiniz. Sınıf içi veya online eğitim ortamlarında, sunumlarınızın öğrencilerin ilgisini çekmesi ve öğrenme sürecine katkı sağlaması için gereken tüm kaynaklara sahip olabilirsiniz. Öğrenci geri bildirimleri ve etkileşim araçlarıyla, eğitim sunumlarınızı daha etkili bir hale getirebilir ve öğrencilerinizin başarısını artırabilirsiniz.”

“Girişimciler için sunumlar, iş fikirlerini ve projelerini yatırımcılara veya potansiyel iş ortaklarına etkili bir şekilde aktarmanın önemli bir parçasıdır. Projelerinizi ve girişimcilik vizyonunuzu en iyi şekilde temsil etmek için hazırlanmış şablonlarımız ve rehberlerimizle, girişimcilik sunumlarınızı güçlendirebilir ve yatırımcıların dikkatini çekebilirsiniz. Başarılı sunumlar yapmanın ve iş fikirlerinizi hayata geçirmenin ilk adımını bizimle atın.”

İçerik Editörü

Biyografinin Tamamını Gör